ULUSAL

Kültepe kazılarında hedef Anadolu tarihini daha eskiye götürmek

📅 29.06.2026 15:25 • Yazar: İHA

Kayseri tarihini 6 bin yıl öncesine dayandıran arkeolojik bulgu ve belgelerin gün ışığına çıkarıldığı ve ’Anadolu tarihinin başladığı yer’ olarak bilinen Kültepe Kaniş-Karum Ören Yeri’nde 78’inci yıl kazıları başladı. Kültepe Kazı Başkanı Prof. Dr. Fikri Kulakoğlu bölgede çok farklı yerleşim yerlerinin olduğunu ve buradaki tarihin günümüzden 8 bin yıl öncesi olan Neolitik Çağ’ın son evrelerine ulaşılabileceğini söyledi.

Kayseri-Sivas kara yolu üzerinde bulunan ve 78 yıllık geçmişiyle Türkiye’nin en uzun arkeolojik kazılarından olan Kültepe-Kaniş-Karum Ören Yeri’nde Prof. Dr. Fikri Kulakoğlu başkanlığındaki kazı çalışmaları başladı. Kazı Başkanı Prof. Dr. Fikri Kulakoğlu, bu yılki kazılarda iki ana hedef belirlediklerini ve bunlardan en önemlisinin Asurlu tüccarların neden Kültepe’ye geldiğini belgelemek olduğunu ifade etti. Kulakoğlu, "Bizim iki tane hedefimiz var; birisi daha önceki çağlarla bağlantısını kurabilmek. Asurlu tüccarlar buraya geldiğinde burada ne vardı? En önemli soru, Asurlu tüccarlar neden buraya geldi? Şimdiye kadar yaptığımız çalışmalarda Asurlu tüccarlar gelmeden önce de Kültepe’de olağanüstü anıtsal yapılar söz konusu. Kültepe daha o zamandan beri yazılı belgelerde adı geçen bir merkez, dolayısıyla bilinen bir yerdi. Kültepe de o dönem Asurlu tüccarlar gelmeden önce bilinen bir merkez olması itibariyle de insanlar bildiği bir yere geldi. Asurluların gelmeden önceki şartları burada araştırmak en baştaki görevimiz. İkinci hedef olarak bu tüccarlar buradaki işlerini sona getirdikleri zamanlarda hangi şartlar altında bu parlak dönem sona erdi? Bir savaş mı, doğal hareketler mi ya da doğa olayımı anlamaya çalışıyoruz. Bir başka hedefimiz Kültepe’deki ilk yerleşim ne zaman başladı? Şimdiye kadar bildiğimiz bilgiler ışığında 6 bin yıla kadar giden bir yerleşim var. Ama henüz daha erken dönemlerin tabakalarına inmedik. Daha erken döneme ait küçük buluntular var ama o insanların yaşadıkları eve ulaşamadık henüz. Çünkü bildiğiniz gibi tepede büyük anıtsal yapılar var, her yerde bu fırsatı bulamıyoruz. Araştırmak için onları kaldıramıyoruz, daha derine inemiyoruz. Geç Kalkolitik dediğimiz dönem yani 6 bin yıla kadar gidiyor, hedefimiz ondan daha da erken döneme gitmek ve o tabakalara ulaşmak. Bu da çok hassas bir çalışma, daha titiz çalışmamız gerekiyor. Bu sorulara cevap verebilecek birkaç bölgemiz var, oralarda çalışma başlatmayı düşünüyoruz" dedi.

Kore’den gelen ekip kazılara devam edecek

Kültepe’de çok farklı yerleşim birimleri olduğunu aktaran Prof. Dr. Kulakoğlu, Kore’den gelen ekiple birlikte çalışmalara yoğunluk verileceğini kaydederek "Kültepe’de Asurlu tüccarlardan sonra uzun süre yerleşilmemiş ama sonra tekrar yerleşilmiş. Demir Devri’nde yine Kültepe’de bir yerleşim var, bir de hemen hemen Kültepe’deki en son safha olan Roma ve Helenistik tabakalarında da yine ayrı bir ekip çalışmalara devam edecek. Özellikle geçen yıl Kore Kültürel Miras Enstitüsü ile birlikte yaptığımız iş birliği neticesinde ilk kazılara başlamıştık. Bu sene yine aynı ekiple beraber Helenistik-Roma Dönemi’ne ilişkin tabakalarda daha geniş bir alanda yoğunlaşmaya çalışacağız" ifadelerini kullandı.

Kültepe kazılarında hedef Anadolu tarihini daha eskiye götürmek

Kültepe’de hedef 8 bin yıl öncesine gitmek

Anadolu tarihinin günümüzden yaklaşık 8 bin yıl öncesine kadar götürmeyi planladıklarını da sözlerine ekleyen Kültepe Kazı Başkanı Prof. Dr. Fikri Kulakoğlu "Kültepe’nin içinde bulunduğu ovanın şartlarına bağlı olarak eski çağ coğrafyası çalışan bilim insanlarının söylediklerine göre Erciyes’in buzullarının erimesi, bu ovanın bir göl haline gelmesi ve bu gölün buharlaşmasından sonra ancak burada yaşam başlayabileceği öngörülüyor. Bu da tarih olarak günümüzden yaklaşık 8 bin yıl civarına kadar gidiyor. Bizim tepede de yaptığımız çalışmalarda aslında şu ana kadar ulaşılan en derin tabakaların altında henüz daha 7-8 metrelik bir birikim söz konusu. Dolayısıyla biz de eski çağ coğrafyası çalışan bilim insanlarının dediği gibi sanıyorum Neolitik Çağ’ın son evrelerini burada yakalayabiliriz" diye konuştu.